Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to zaburzenie charakteryzujące się ciągłym wzorcem nieuwagi i/lub nadaktywności-impulsywności, które zakłócają funkcjonowanie lub rozwój.
Nieuwaga
oznacza, że dana osoba odrywa się od zadania, brakuje jej wytrwałości, ma trudności z utrzymaniem koncentracji i jest zdezorganizowana, a problemy te nie są spowodowane buntem lub brakiem zrozumienia.
Impulsywność
oznacza, że dana osoba podejmuje pochopne działania, które mają miejsce w danej chwili bez uprzedniego przemyślenia ich i które mogą mieć wysoki potencjał wyrządzenia szkody, lub pragnienie natychmiastowych nagród lub niezdolność do opóźnienia gratyfikacji.
Osoba impulsywna może być natrętna społecznie i nadmiernie przeszkadzać innym lub podejmować ważne decyzje bez uwzględnienia długoterminowych konsekwencji.
Nadpobudliwość
oznacza, że osoba wydaje się stale poruszać, w tym w sytuacjach, w których nie jest to właściwe; lub nadmiernie wierci się, stuka lub mówi.
U dorosłych może to być skrajny niepokój lub męczenie innych ciągłą aktywnością. Może również odnosić się do gonitwy myśli i wewnętrznego uczucia nadpobudliwości i związanego z tym niepokoju.
Oznaki i objawy
Nieuwaga i nadpobudliwość/impulsywność są kluczowymi zachowaniami ADHD. Niektóre osoby z ADHD mają problemy tylko z jednym z tych zachowań, podczas gdy u innych występuje zarówno nieuwaga, jak i nadpobudliwość/impulsywność. Większość dzieci ma połączony typ ADHD.
W wieku przedszkolnym najczęstszym objawem ADHD jest nadpobudliwość.
Nieuwaga, nieskoncentrowana aktywność ruchowa i impulsywność są normalne, ale u osób z ADHD zachowania te są bardziej powszechne:
- są bardziej dotkliwe
- występują częściej
- zakłócają lub obniżają jakość ich funkcjonowania społecznego, w szkole lub w pracy
Nieuwaga
Osoby z objawami nieuwagi mogą często:
- Przeoczanie lub pomijanie szczegółów, popełnianie nieostrożnych błędów w zadaniach szkolnych, w pracy lub podczas innych czynności.
- Ma problemy z utrzymaniem uwagi podczas wykonywania zadań lub zabawy, w tym rozmów, wykładów lub długiego czytania.
- Nie wydaje się słuchać, gdy mówi się do niego bezpośrednio
- Niewykonywanie poleceń i niekończenie zadań szkolnych, obowiązków domowych lub obowiązków w miejscu pracy lub rozpoczynanie zadań, ale szybka utrata koncentracji i łatwe zejście na boczny tor.
- Ma problemy z organizacją zadań i czynności, np. z ustaleniem kolejności ich wykonywania, utrzymywaniem porządku w materiałach i rzeczach, bałaganem w pracy, słabym zarządzaniem czasem i niedotrzymywaniem terminów.
- Unikanie lub nielubienie zadań wymagających długotrwałego wysiłku umysłowego, takich jak praca w szkole lub praca domowa, a w przypadku nastolatków i osób starszych - przygotowywanie raportów, wypełnianie formularzy lub przeglądanie długich dokumentów.
- gubienie rzeczy niezbędnych do wykonywania zadań lub czynności, takich jak przybory szkolne, ołówki, książki, narzędzia, portfele, klucze, dokumenty, okulary i telefony komórkowe
- Łatwe rozpraszanie się przez niepowiązane myśli lub bodźce.
- Zapominanie o codziennych czynnościach, takich jak obowiązki domowe, załatwianie spraw, odbieranie telefonów i dotrzymywanie terminów.
Nadpobudliwość-Impulsywność
Osoby z objawami nadpobudliwości-impulsywności mogą często:
- Wiercą się i wiercą w fotelach
- Opuszczają swoje miejsca w sytuacjach, w których oczekuje się pozostania w pozycji siedzącej, np. w klasie lub biurze.
- Biegać, biegać lub wspinać się w sytuacjach, w których jest to niewłaściwe lub, w przypadku nastolatków i dorosłych, często czuć się niespokojnym.
- Brak możliwości spokojnej zabawy lub uprawiania hobby
- Być w ciągłym ruchu lub “na chodzie” lub zachowywać się jak “napędzany silnikiem”.”
- Mów bez przerwy
- Wyrzucanie z siebie odpowiedzi przed dokończeniem pytania, kończenie zdań innych osób lub mówienie bez czekania na swoją kolej w rozmowie.
- Ma problemy z czekaniem na swoją kolej
- Przerywać lub przeszkadzać innym, na przykład w rozmowach, grach lub czynnościach.
Diagnoza ADHD wymaga kompleksowej oceny przez odpowiednio wykwalifikowanego klinicystę, takiego jak psycholog lub psychiatra z doświadczeniem w ADHD.
Aby dana osoba mogła otrzymać diagnozę ADHD, objawy nieuwagi i/lub nadpobudliwości-impulsywności muszą być przewlekłe lub długotrwałe, upośledzać funkcjonowanie danej osoby i powodować opóźnienia w rozwoju typowe dla jej wieku. Lekarz upewni się również, że objawy ADHD nie są spowodowane innym schorzeniem medycznym lub psychiatrycznym. Większość dzieci z ADHD otrzymuje diagnozę w okresie szkoły podstawowej. Aby zdiagnozować ADHD u nastolatka lub osoby dorosłej, objawy muszą wystąpić przed ukończeniem 12 roku życia.
Objawy ADHD mogą pojawić się już w wieku od 3 do 6 lat i mogą utrzymywać się przez okres dojrzewania i dorosłości.
Objawy ADHD mogą być mylone z problemami emocjonalnymi lub dyscyplinarnymi lub całkowicie pomijane u spokojnych, dobrze zachowujących się dzieci, co prowadzi do opóźnienia diagnozy. Dorośli z niezdiagnozowanym ADHD mogą mieć w przeszłości słabe wyniki w nauce, problemy w pracy lub trudne lub nieudane związki.
Objawy ADHD mogą zmieniać się wraz z wiekiem.
U małych dzieci z ADHD dominującym objawem jest nadpobudliwość i impulsywność. Gdy dziecko osiąga szkołę podstawową, objaw nieuwagi może stać się bardziej widoczny i powodować trudności w nauce. W okresie dojrzewania nadpobudliwość wydaje się zmniejszać i może częściej objawiać się uczuciem niepokoju lub wiercenia się, ale nieuwaga i impulsywność mogą pozostać. Wielu nastolatków z ADHD ma również problemy z relacjami i zachowaniami antyspołecznymi. Nieuwaga, niepokój i impulsywność mają tendencję do utrzymywania się w wieku dorosłym.
Czynniki ryzyka
Naukowcy nie są pewni, co powoduje ADHD. Podobnie jak w przypadku wielu innych chorób, kilka czynników może przyczyniać się do ADHD, takich jak:
- Geny
- Palenie papierosów, spożywanie alkoholu lub zażywanie narkotyków w czasie ciąży
- Narażenie na toksyny środowiskowe podczas ciąży
- Narażenie na toksyny środowiskowe, takie jak wysoki poziom ołowiu, w młodym wieku.
- Niska waga urodzeniowa
- Urazy mózgu
ADHD występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet, a kobiety z ADHD częściej mają problemy głównie z nieuwagą. Inne schorzenia, takie jak trudności w uczeniu się, zaburzenia lękowe, zaburzenia zachowania, depresja i nadużywanie substancji psychoaktywnych, są powszechne u osób z ADHD.
Leczenie i terapie ADHD
Chociaż nie ma lekarstwa na ADHD, obecnie dostępne metody leczenia mogą pomóc zmniejszyć objawy i poprawić funkcjonowanie. Zabiegi obejmują leki, psychoterapię, edukację lub szkolenia, lub kombinację zabiegów.
Leki
U wielu osób leki na ADHD zmniejszają nadpobudliwość i impulsywność oraz poprawiają zdolność koncentracji, pracy i uczenia się. Leki mogą również poprawić koordynację fizyczną. Czasami trzeba wypróbować kilka różnych leków lub dawek, zanim znajdzie się ten właściwy, który działa na konkretną osobę. Każda osoba przyjmująca leki musi być ściśle i uważnie monitorowana przez lekarza prowadzącego.
Środki niestymulujące
Kilka innych leków na ADHD to leki niestymulujące. Leki te zaczynają działać dłużej niż stymulanty, ale mogą również poprawić koncentrację, uwagę i impulsywność u osoby z ADHD. Lekarze mogą przepisać lek niestymulujący: gdy dana osoba ma uciążliwe skutki uboczne stymulantów; gdy stymulant nie był skuteczny; lub w połączeniu ze stymulantem w celu zwiększenia skuteczności.
Leki przeciwdepresyjne mogą pomóc we wszystkich objawach ADHD i mogą być przepisywane, jeśli pacjent ma uciążliwe skutki uboczne stosowania stymulantów. Leki przeciwdepresyjne mogą być pomocne w połączeniu ze stymulantami, jeśli pacjent cierpi również na inne schorzenie, takie jak zaburzenia lękowe, depresja lub inne zaburzenia nastroju.
Lekarze i pacjenci mogą współpracować w celu znalezienia najlepszego leku, dawki lub kombinacji leków.
Środki pobudzające
Najpopularniejszy rodzaj leków stosowanych w leczeniu ADHD nazywany jest “stymulantem”. Chociaż leczenie ADHD za pomocą leku uważanego za stymulant może wydawać się niezwykłe, działa on poprzez zwiększenie stężenia substancji chemicznych dopaminy i noradrenaliny w mózgu, które odgrywają istotną rolę w myśleniu i uwadze.
Pod nadzorem lekarza leki pobudzające są uważane za bezpieczne. Istnieją jednak zagrożenia i skutki uboczne, zwłaszcza w przypadku nadużywania lub przyjmowania dawek przekraczających zalecane. Na przykład, leki pobudzające mogą podnosić ciśnienie krwi i tętno oraz zwiększać niepokój. Dlatego osoby z innymi problemami zdrowotnymi, w tym wysokim ciśnieniem krwi, drgawkami, chorobami serca, jaskrą, chorobami wątroby lub nerek lub zaburzeniami lękowymi, powinny poinformować o tym lekarza przed przyjęciem leku pobudzającego.
Porozmawiaj z lekarzem, jeśli zaobserwujesz którykolwiek z tych lub innych skutków ubocznych podczas przyjmowania stymulantów:
- zmniejszony apetyt
- problemy ze snem
- tiki (nagłe, powtarzające się ruchy lub dźwięki)
- zmiany osobowości
- zwiększony niepokój i drażliwość
- bóle brzucha
- bóle głowy
Psychoterapia i interwencje psychospołeczne
Wykazano, że kilka konkretnych interwencji psychospołecznych pomaga pacjentom i ich rodzinom radzić sobie z objawami i poprawiać codzienne funkcjonowanie. Ponadto dzieci i dorośli z ADHD potrzebują wskazówek i zrozumienia ze strony rodziców, rodzin i nauczycieli, aby w pełni wykorzystać swój potencjał i odnieść sukces.
W przypadku dzieci w wieku szkolnym, frustracja, obwinianie i złość mogą narastać w rodzinie, zanim dziecko zostanie zdiagnozowane. Rodzice i dzieci mogą potrzebować specjalistycznej pomocy, aby przezwyciężyć negatywne uczucia. Specjaliści ds. zdrowia psychicznego mogą edukować rodziców na temat ADHD i jego wpływu na rodzinę. Pomogą również dziecku i jego rodzicom rozwinąć nowe umiejętności, postawy i sposoby wzajemnego odnoszenia się do siebie.
Terapia behawioralna
Terapia behawioralna to rodzaj psychoterapii, której celem jest pomoc danej osobie w zmianie jej zachowania. Może obejmować praktyczną pomoc, taką jak pomoc w organizacji zadań lub ukończeniu pracy w szkole, lub pracę nad trudnymi emocjonalnie wydarzeniami.
Terapia behawioralna uczy również, jak:
- monitorować swoje zachowanie
- udzielanie sobie pochwał lub nagród za działanie w pożądany sposób, np. kontrolowanie gniewu lub myślenie przed podjęciem działania
W zależności od wieku pacjenta, rodzice, nauczyciele lub członkowie rodziny mogą również przekazywać pozytywne lub negatywne informacje zwrotne za określone zachowania i pomagać w ustalaniu jasnych zasad, list obowiązków i innych ustrukturyzowanych procedur, aby pomóc danej osobie kontrolować swoje zachowanie.
Terapeuci mogą również uczyć umiejętności społecznych, takich jak czekanie na swoją kolej, dzielenie się, proszenie o pomoc lub reagowanie na dokuczanie. Nauka odczytywania wyrazu twarzy i tonu głosu innych osób oraz odpowiedniego reagowania może być również częścią treningu umiejętności społecznych.
Terapia poznawczo-behawioralna
Terapia poznawczo-behawioralna może również uczyć technik uważności lub medytacji. Osoba uczy się, jak być świadomym i akceptować własne myśli i uczucia, aby poprawić skupienie i koncentrację.
Terapeuta zachęca również osobę z ADHD do dostosowania się do zmian w życiu, które wiążą się z leczeniem, takich jak myślenie przed działaniem lub opieranie się chęci podejmowania niepotrzebnego ryzyka.
Terapia rodzinna i małżeńska
Terapia rodzinna i małżeńska może pomóc członkom rodziny i małżonkom w znalezieniu lepszych sposobów radzenia sobie z destrukcyjnymi zachowaniami, zachęcania do zmiany zachowań i poprawy interakcji z pacjentem.
Trening umiejętności rodzicielskich
Trening umiejętności rodzicielskich (behawioralny trening zarządzania rodzicami) uczy rodziców umiejętności potrzebnych do zachęcania i nagradzania pozytywnych zachowań dzieci. Pomaga rodzicom nauczyć się korzystać z systemu nagród i konsekwencji, aby zmienić zachowanie dziecka.
Rodzice są uczeni udzielania natychmiastowych i pozytywnych informacji zwrotnych na temat zachowań, które chcą zachęcić, oraz ignorowania lub przekierowywania zachowań, które chcą zniechęcić. Mogą również nauczyć się strukturyzować sytuacje w sposób, który wspiera pożądane zachowania.
Specyficzne interwencje w zakresie zarządzania zachowaniem w klasie
Wykazano, że konkretne interwencje w zakresie zarządzania zachowaniem w klasie są skuteczne w radzeniu sobie z objawami u młodzieży i poprawianiu ich funkcjonowania w szkole i wśród rówieśników. Te oparte na badaniach strategie zazwyczaj obejmują wdrażane przez nauczycieli programy nagród, które często wykorzystują systemy punktowe i komunikację z rodzicami za pośrednictwem dziennych kart raportów.
Wiele szkół oferuje specjalne usługi edukacyjne dla dzieci z ADHD, które się do tego kwalifikują. Specjaliści ds. edukacji pomagają dziecku, rodzicom i nauczycielom wprowadzić zmiany w klasie i zadaniach domowych, aby pomóc dziecku odnieść sukces.
Techniki zarządzania stresem
Techniki radzenia sobie ze stresem mogą przynieść korzyści rodzicom dzieci z ADHD, zwiększając ich zdolność do radzenia sobie z frustracją, tak aby mogli spokojnie reagować na zachowanie dziecka.
Grupy wsparcia
Grupy wsparcia mogą pomóc rodzicom i rodzinom nawiązać kontakt z innymi osobami, które mają podobne problemy i obawy. Grupy często spotykają się regularnie, aby dzielić się frustracjami i sukcesami, wymieniać informacje o zalecanych specjalistach i strategiach oraz rozmawiać z ekspertami....
Proces diagnostyczny ADHD w Skylight Psychiatry
Więcej szczegółów podajemy w naszym pakiecie rejestracyjnym dla wszystkich pacjentów, którzy wykonują ocenę ADHD.
Below is a summary of the diagnostic pathway. Please enquire for prices.
- Ocena ADHD jest złożonym procesem oceny, w którym musimy zbierać informacje z różnych źródeł i na różne sposoby.
- Nasza ocena jest zgodna z wytycznymi NICE, a zatem jest zgodna z krajowymi standardami.
- Zbieramy informacje za pomocą kwestionariuszy, oceny klinicznej (przegląd siebie, zdrowia psychicznego i historii przeszłości, w tym aspektów fizycznych i społecznych) oraz przy użyciu złotego standardu diagnostycznego określonego w wytycznych NICE.
- Nasi asesorzy są wysoko wykwalifikowani i doświadczeni w przeprowadzaniu ocen diagnostycznych ADHD.
- Otrzymasz kompleksowy, pełny raport zawierający szczegółowe informacje zebrane w celu dostarczenia solidnych dowodów na to, w jaki sposób osiągnęliśmy wynik. Zapewniamy również skróconą wersję raportu, którą możesz udostępnić innym bez konieczności podawania całej swojej przeszłości i informacji, których nie chcesz udostępniać.
- Dokonujemy rozsądnych dostosowań, więc powiedz nam o wszelkich sposobach, w jakie proces oceny może być dla Ciebie łatwiejszy, a my dołożymy wszelkich starań, aby tak się stało.
- Możemy zaoferować opcje leczenia, w tym leczenie farmakologiczne i współpracować z lekarzami rodzinnymi w zakresie umów o wspólnej opiece po zakończeniu leczenia, w stosownych przypadkach.
- Nasze oceny są solidne i dokładne i są zwykle akceptowane przez lekarzy pierwszego kontaktu i inne organizacje.
Usługi diagnostyczne w zakresie autyzmu i ADHD
Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD)
